Κυριακή 29 Μαΐου 1960

ΜΕΓΑΛΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑΙ

Από εδώ άρχισε η Επανάστασις του 21

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΙΣ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ


Ιστοριοδιφούντες εις τας βιβλιοθήκας των Αθηνών και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Ακαδημία) φέρομεν εις το φως της δημοσιότητος δια πρώτην φοράν εν αποσπάσμασιν στοιχεία άκρως ενδιαφέροντα την πόλιν και την επαρχίαν Καλαβρύτων, άτινα εν τω παρόντι παραθέτομεν άνευ σχολίων με την σύνταξιν και την ορθογραφίαν των, δια να λάμψη πλήρως η αλήθεια επί των ιστορικών γεγονότων της Επαναστάσεως του 1821).

1. Φυλλάδιον έντυπον Γενναδίου Βιβλιοθήκης «Ιστορικαί Αλήθειαι» υπό Κ.Α. εν Ναυπλίω εκ της Τυπογραφίας Κωνστ. Ιωάννου 1850.

«....Ο Στριφτόμπολας μετά των λοιπών κατεπολέμησε τους Καλαβρύτοις Τούρκους, αυτός και μόνος τους κατηνάγκασε να προσκυνήσουν εις όν και επροσκύνησαν. Αυτός τους διεμοίρασε εις τας οικίας των πολιτών μεθ’ όλης της καταστάσεώς των καθ’ ήν εποχήν συνέβη αξιοσημείωτος περίστασις, διότι ο μακαρίτης Ασημάκης Ζαΐμης έστειλεν εκ Κερπινής και εζήτησε τον φίλο του Γιακούπαγα Μπουλούμπαση τότε εν Καλαβρύτοις και αυτός περιστατικού τινός ένεκεν κατ’ αρχάς του τον ηρνήθη. Ο Στριφτόμπολας... έρριπτε τα σπίρτα επί των πολεμικών πύργων των Τούρκων δια να πυρπολήση αυτο΄ςυ, καθώς και κατεκάη ο εις του Πασσά λεγομένου, επήρε δε φωτιά η πυρίτις εις τον έτερον του Εμήν Αγά και κατεκάησαν πολλοί πολεμσταί Τούρκοι. Ο Στριφτόμπολας κατεσκεύασε ξύλινον ίππον δια να πλησιάση τα τείχη των εχθρικών πολεμιστηρίων να βάλη λαγούμια υπ’ αυτών. Του Στριφτόμπολα οι στρατιώται δι’ εφόδου κατέκτησαν από τα ενδότερα των εχθρικών τουμπαρίων τους ίππους των Τούρκων και τους ενέμπιξαν αδιάλλακτον φόβον. Τον Στριφτόμπολαν προσεκάλεσαν οι Τούρκοι.... εντός των διαφόρων πύργων και έκαμαν συνθήκας υποταγής, εις τον οποίον εξερχόμενον εχάρισαν όπλα και ίππους, εξ ων εδωρήσατο ένα εις τον Βασίλειον Πετιμεζά ως συγγενή του. Τέλος πάντων εις τον Στριφτόμπολαν οι Τούρκοι έδωσαν τα όπλα και αυτός τα διεύθυνεν εις την οικίαν του Ασημάκη Φωτήλα όθεν έλαβον όλοι την αναλογίαν των....» Το αυτό ως άνω έντυπον εν συνεχεία αναφέρει ότι οι Πειτμεζάδες (εναντίων των οποίων συνεχώς καταφέρεται) εξεδικήθησαν τον θάνατον του πατρός των, μετά την νίκην του Λεβιδίου και αφού επιστοποιήθη ο θάνατος του Στριφτόμπολα, «επιπεσόντες κατά των δυστυχών προσκυνημένων και αόπλων Τούρκων Καλαβρυτινών λαφυραγωγήσαντες αυτούς από ότι τους απέμεινε και φονεύσαντες εν συνεχεία πολλούς εξ αυτών μετά των γυναικών και των παιδίων των..».

2. Π.Ε. Ιατρίδου: «Ιστορία 1860», εν τη Βαλλιανείω Βιβλιοθήκη.

«...Οι Τούρκοι των Καλαβρύτων διοικούντο υπό Αρναούτογλη (Βοϊβόντα εν Καλαβρύτοις) Εμήν Αγά και Πσιά καλουμένου Μπουσγαλή, Γιακούμπαγα και Ιμβραήμ Παφίλια. Το Ελληνικόν σώμα διοικείτο παρά Αναγνώστη Στριφτόμπολα, Β. και Ν. και Αναγνώστη και Κων/νου Πετιμεζαίων, Ασημάκη Σκαλτσά και Νικ. Σολιώτου, 5 ημέρας πολιορκία. Εκάλεσαν τον Στριφτόμπλαν και έκλεισαν μετ’ αυτού συνθήκας και παρέδωσαν εις αυτόν τα όπλα των....»

3. Γεωργ. Αναγν. Στριφτόμπολα, Συνταγματάρχου της Φάλαγγος και άλλοτε Δημάρχου Καλλιφωνίας, (Εθνική Βαλλιάνειος Βιβλιοθήκης και Αρχείον Ιεράς Μονής Αγίας Λαύρας). Επιστολή προς Ηγούμενον Αγίας Λαύρας 1/11/1877.

«...Και περί τας 10 Μαρτίου επανήλθον οι ανωτέρω στρατιωτικοί εκ της στρατολογίας και επολιόρκησαν τους Τούρκους Καλαβρύτων εντός τριών πύργων του Εμίν Αγά, του σπακιά και της Ντιούνενας (;) και μετά ολιγοήμερον πολιορκίαν πυρποληθέντος του ενός των πύργων δια των παρά του πατρός μου ριπτομένων εμπρηστικών ύλων, προσεκάλεσαν αυτόν και δια συνθήκης παρέδωσαν τα όπλα, τα οποία μετέφεραν είς οικίαν Φωτήλα ένθα υπήρχε μεγάλη σάλα και τα εμοίρασαν εις τους σωματάρχας κατά τον αριθμόν των στρατιωτών εκάστου εξερχομένου του πατρός μου από τον πύργον του Εμήν Αγά μετά την συνθηκολόγησιν, τω εχάρισαν ένα ίππον ντορί και έν τυφέκι ασημένιον ο Αλλημυιηρλής φιλίντραν. Το μέν τυφέκι εκράτησα εγώ το δε άλογον έδωκεν εις τον εξάδελφόν του Β. Πετιμεζάν καθ’ όσοον πριν ο πατήρ μου είχε πάρη το άτι του Γιακούπαπα, το οποίον εις μπουλαντζής του ο Π. Κόσκορης εις έφοδον το επήρε από την μάντραν περιβόλι πλησίον του πύργου του Εμίν Αγά όπου ήτο διαμένον εις το γρασίδι. Εκ δι ατης αλώσεως των εν Καλαβρύτοις οθωμανών εξηπλώθη μετά ταύταη επανάστσις, διότα τα Καλαβρυτινά στρατεύματα μετέβησαν αυθωρί εις Κόρινθον και εκείθεν εις Λεβίδι...».Η επιστολή αύτη είναι μακροσκελής, αναφέρεται εις δια΄φορα άλλα θέματα της επαναστάσεως και αποτελεί έκθεσιν ιστορικών συμβάντων κατά τας ημέρας εκείνας, ζητηθείσαν παρ’ αυτού εκ μέρους της αγίας Λαύρας όταν ηγέρθη ζήτημα Λαβάρου της επαναστάσεως, αν δηλαδή το πραγματικόν Λάβαρον ήτο το φυλασσόμενον εν τη Μονή ή το της Κερπινής. Κατά τα αρχεία της αγίας Λαύρας το φυλασσόμενον εν τη Μονή ιδόντες υπέδειξαν ως το πραγματικόν της Επαναστάσεως Λάβαρον οι τότε επιζώντες αυτόπται: Δεσποτόπολους, Καλλιμάνης φαλαγγίτης εκ Σαβανών, Π. Κόσκορης αγωνιστής εκ Σαβανών, Γ. Στριφτόμπολας εκ Κερτέζης, και πολλοί άλλοι εξ άλλων μερών της επαρχίας. 

Αθήναι τη 9 Μαΐου 1960.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΧΙΝΑΣ